İş Ortağı Seçimi ve Ortaklık Sözleşmesi: İlk 100 Günde Yapılacaklar

Girişim hikâyelerinin yarısı kötü ortaklıkla yazılır — ve çoğu, iş kötü gitmediği için değil, iyi gittiği için bozulur: para görünce rol ve hak belirsizliği su yüzüne çıkar. Ortaklık, duygusal bir dostluğu kurumsal bir sözleşmeye çevirme işidir.

Doğru ortak neye benzer?

• Rol tamamlayıcılığı: Sen tekniksen o ticari olsun. Aynı beceriye sahip iki ortak, iki maaş isteyen tek iş demektir.
• Aynı hız: Günde kaç saat, hangi para riskiyle? Çalışma düzeni uyuşmayan ortaklıklar üçüncü ayda çatlar.
• Çatışma metni: “Anlaşamadığımızda ne yapacağız?” sorusunu şimdiden cevaplayabilen ortak, iyi ortaktır.

Hisse bölüşümü: 50-50 tuzakları

50-50, karar kilitlenmesi üretir. Çoğunluk görüşü: bir karar verici tanımlansın ya da kilitli kararlarda (yatırım, ortak alımı, şirket satışı) çözüm mekanizması yazılsın. Hisse, geçmişe değil gelecekteki katkıya bölünür: tam zamanlı olan ile yan gelir yapan ortak aynı hisseyi almamalı.

Ortaklık sözleşmesinin asgari içeriği

1. Rol ve sorumluluklar (yazılı iş tanımı gibi).
2. Sermaye katkısı ve hisse oranları.
3. Kar dağıtımı ve yeniden yatırım politikası.
4. Karar mekanizmaları: günlük işler vs stratejik kararlar.
5. Çıkış senaryosu: ayrılan ortağın hissesinin geri alım hakkı ve fiyat formülü.
6. Vesting: hisselerin zamanla kazanılması (ör. 4 yıl, 1 yıl cliff).
7. Fikri mülkiyet: işe bağlı her çıktı şirkete aittir.
8. Uyuşmazlık çözümü: arabuluculuk önceliği.

Vesting maddesi Türkiye’de az kullanılır ama çatışmaların %80’ini önler: ilk yılı doldurmadan ayrılan ortak, hissenin tamamını değil kazanılan kısmını alır.

İlk 100 gün ritüeli

• Haftalık 30 dakika: iş toplantısı (sayılar, engeller, kararlar).
• Aylık yazı: ortaklar birbirine “gelecek 30 günde ne yapıyorum” yazısı gönderir.
• Üç aylık gözden geçirme: roller hâlâ doğru mu? Sözleşmede düzeltilecek bir madde var mı?

Ortaklık, evlilik gibi seçilir ve sözleşme gibi yaşar. Dostluğu riske atmamak istiyorsan, işi sözleşmeye bağla — bu dosya genel bilgilendirmedir; sözleşmeyi bir hukuk danışmanıyla finalize et. Kurumsal yapı seçimi için şirket türü karşılaştırmamız da işine yarar.