Nakit Akışı Yönetimi 101: Girişimi Ayakta Tutan Tablo

KOBİ istatistiklerinin sessiz gerçeği: işletmeler çoğu zaman zarar ettiği için değil, nakit sıkıştığı için kapanır. Kâr bir görüş, nakit bir gerçektir. Bu dosya, girişiminin kalp atışını izleyeceğin tek tabloyu kurmanı sağlar.

Kâr ≠ nakit

100.000 TL’lik bir satış, müşteri 60 gün sonra ödeyecekse bugünkü tablonda sana tek bir kuruş getirmez; ama kira, maaş ve vergi bugündür. Kâr marjı iyi bir işi, tahsilat disiplini ayakta tutar.

13 haftalık nakit akışı tablosu

Basit bir tablo yeter: satırlar haftalar (13 hafta), sütunlar üç grup — girişler (tahsil beklenen faturalar, peşin satışlar), çıkışlar (kira, maaş, tedarikçi, vergi), kalan bakiye. Her Pazartesi 10 dakika güncelle. Amaç, bakiyenin hangi hafta tehlike bölgesine düşeceğini önceden görmektir; nakit krizi, görünür olduğunda kriz olmaktan çıkar.

Giriş hızlandırma: tahsilat disiplini

• Vadeyi kısalt: yeni müşterilere peşin veya 15 gün; uzun vade istisna olsun.
• Faturayı teslimle aynı gün kes; “ay sonunda toplu fatura” nakiti erteleyen klasiktir.
• Vadesi geçen alacak için 3 gün kuralı: hatırlatma, telefon, yazılı son tarih.
• Peşinat al: büyük işlerde %30–50 peşinat standarttır, gurur meselesi değildir.

Çıkış yavaşlatma: masraf ritmi

• Sabit masrafları (kira, abonelik) çeyrekte bir gözden geçir — kullanılmayan her abonelik sessiz sızıntıdır.
• Büyük alımları nakit zirve haftasına planla.
• Stok, nakdin depolanmış hâlidir: yavaş dönen stok, ölü para demektir.

Sıkışma anında üç kapı

Bakiye düşerken sırayla: (1) tahsilatı hızlandır — erken ödeme iskontosu bile düşün; (2) çıkışı erteley/azalt — tedarikçi vade uzatması genellikle tek telefon uzaklıktadır; (3) finansman — KOSGEB iş geliştirme destekleri ve banka ürünleri arasında karşılaştırma yap; kaynak listesi için sermaye dosyamıza bak. 2026 çağrılarında 1 milyon TL’ye kadar işletme sermayesi desteği öngörüldüğü gibi programlar, sıkışmadan önce araştırılmalıdır.

Küçük işletmeye üç tazeleme kuralı

1. Her Pazartesi 10 dakika tablo güncelle — istisnasız.
2. Üç aylık net nakit akışını asla negatif planlama; negatife düşüyorsa harcama değil fiyat/tahsilat başlığına bak.
3. En az iki aylık sabit gider kadar nakit tamponu hedefi koy.

Nakit akışı, girişimin hayati bulgusudur: haftada bir kez bile dokunulmaması, en pahalı ihmaldir.